Allahverdi Rüstəmov: Xocalı faciəsindən 33 il ötür.

Azərbaycan tarixində ən qanlı və dəhşətli hadisələrdən biri olan Xocalı faciəsi, 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri və keçmiş SSRİ-nin 366-cı motoatıcı alayının iştirakı ilə baş vermişdir. Bu hadisə təkcə Azərbaycanın deyil, ümumiyyətlə, bəşəriyyətin yaddaşına qanlı soyqırım kimi həkk olunmuşdur.

Xocalı, Qarabağ bölgəsində strateji əhəmiyyətə malik bir şəhər idi. 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları irəli sürməsindən sonra bölgədə münaqişə dərinləşdi. 1992-ci ilin fevralında Ermənistan silahlı qüvvələri Xocalını tam mühasirəyə aldı və şəhəri bombalamağa başladı.

Fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni hərbi birləşmələri və 366-cı motoatıcı alayın hərbçiləri şəhərə hücum etdilər. Mühasirədə olan şəhər sakinləri meşələrə, dağlara qaçmaq istəyərkən pusquya düşdü və kütləvi qırğına məruz qaldı.

Bu faciənin nəticələri olduqca ağır idi. Rəsmi məlumatlara görə:

613 nəfər həlak olmuşdur,

Onlardan 106-sı qadın, 63-ü uşaq, 70-i yaşlı insanlar idi,

487 nəfər ağır yaralanmışdır,

1275 nəfər girov götürülmüş, 150 nəfərin taleyi isə naməlum qalmışdır.

Bu faktlar göstərir ki, Xocalı faciəsi sıradan bir hərbi əməliyyat deyil, məhz mülki əhaliyə qarşı törədilmiş kütləvi soyqırım aktıdır.

Xocalı soyqırımı Azərbaycan dövləti tərəfindən dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün ardıcıl fəaliyyət aparılır. Bir sıra dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar bu faciəni soyqırım kimi tanımışdır. Xüsusilə, Pakistan, Türkiyə, Sudan, Meksika, Kolumbiya, Çexiya, Bosniya və Herseqovina, Peru, İordaniya və Honduras parlamentləri Xocalı hadisələrini soyqırım kimi qiymətləndirmişdir.

BMT və digər beynəlxalq qurumlar bu hadisə ilə bağlı hələ də qəti addımlar atmır, lakin Azərbaycanın apardığı diplomatik fəaliyyət nəticəsində dünya ictimaiyyəti getdikcə bu faciəni daha geniş miqyasda tanımağa başlayır.

Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz izlər qoymuşdur. Bu hadisə, eyni zamanda, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizəsinin simvolu olmuşdur. Xalq bu soyqırımı heç vaxt unutmayacaq və şəhidlərin xatirəsi daim əziz tutulacaqdır.

Hər il fevralın 26-sı Azərbaycanda Xocalı faciəsinin anım günü kimi qeyd edilir. Ölkənin müxtəlif bölgələrində və dünyada bu günə həsr olunmuş tədbirlər keçirilir, soyqırım qurbanlarının xatirəsi yad edilir.

Xocalı faciəsi, XX əsrin ən dəhşətli insanlıq əleyhinə cinayətlərindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Bu hadisə yalnız Azərbaycanın deyil, bütün bəşəriyyətin faciəsidir. Xocalı soyqırımının dünya miqyasında tanınması və onun törədilməsində iştirak edənlərin ədalət qarşısında cavab verməsi Azərbaycan xalqının ədalət uğrunda apardığı mübarizənin əsas tərkib hissəsidir. Azərbaycanın haqq səsi eşidilməli və Xocalı qurbanları heç zaman unudulmamalıdır.

Allahverdi Rüstəmov

Vətənpərvər insan