Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi Teymur Hacıyev: 20 Yanvar – Qanla yazılmış tarix, qürurla yaşayan xatirə

20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan xalqının tarixində unudulmaz faciə kimi həkk olunmuşdur. Həmin gecə sovet imperiyasının hərbi qüvvələri Bakıya yeridilərək dinc əhaliyə qarşı amansız hərəkətlər törətdi. Tanklar və zirehli texnika şəhərin küçələrinə çıxarıldı, yüzlərlə insan qətlə yetirildi, minlərlə nəfər yaralandı. Lakin bu qanlı hadisələr xalqın iradəsini qıra bilmədi. Əksinə, 20 Yanvar gecəsi Azərbaycan xalqının azadlıq əzmini daha da möhkəmləndirdi və gələcək müstəqillik yolunun başlanğıc nöqtəsinə çevrildi.

1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də milli hərəkatların güclənməsi Azərbaycanda da özünü göstərirdi. İnsanlar öz hüquqlarını tələb edir, milli kimliklərini qorumağa çalışırdılar. Bakıda keçirilən kütləvi etiraz aksiyaları bu istəklərin açıq ifadəsi idi. Lakin sovet rəhbərliyi dialoq yolunu deyil, zorakılığı seçdi. 19 yanvar gecəsi şəhərə qoşun yeridildi, mülki əhaliyə atəş açıldı və informasiya blokadası tətbiq edildi. Bu, sovet imperiyasının xalqın azadlıq arzularını sındırmaq cəhdinin bariz nümunəsi idi.

20 Yanvar faciəsi təkcə qan və kədər günü deyil, həm də xalqın milli iradəsinin nümayişi idi. Şəhidlərin dəfn mərasimi ümumxalq həmrəyliyinə çevrildi. Minlərlə insan təhlükəyə baxmayaraq küçələrə çıxıb şəhidlərinə ehtiram göstərdi. Bu həm də göstərdi ki, artıq xalq qorxuya boyun əyməyəcək, müstəqillik yolundan dönməyəcək. 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının tarixində dönüş nöqtəsi oldu.

Bu faciəyə obyektiv siyasi qiyməti Ulu Öndər Heydər Əliyev verdi. O, Moskvada verdiyi bəyanatla sovet rəhbərliyini açıq şəkildə ittiham etdi və baş verənləri Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş ağır cinayət kimi təqdim etdi. Bu mövqe yalnız milli yox, beynəlxalq hüquq və siyasət müstəvisində də 20 Yanvarın tanınmasına mühüm təsir göstərdi. Heydər Əliyevin cəsarətli addımı milli azadlıq hərəkatının ideoloji əsasını gücləndirdi.

Müstəqillik əldə edildikdən sonra, xüsusilə Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışından sonra, 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində hüquqi-siyasi qiymət verildi. Milli Məclisin qərarı ilə hadisələr SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi cinayət kimi rəsmiləşdirildi. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan olundu, Şəhidlər xiyabanı milli yaddaşın müqəddəs məkanına çevrildi.

Bu gün Prezident İlham Əliyev Ulu Öndərin siyasi kursunu davam etdirir. Onun hər il Şəhidlər xiyabanını ziyarət etməsi, şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad etməsi dövlətçilik yaddaşının yaşadılmasının, milli birliyin və vətəndaşlıq məsuliyyətinin nümayişidir. Prezident İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə vurğulayır ki, 20 Yanvar xalqımızın azadlıq iradəsini qıra bilmədi və müstəqillik yolunu dönməz etdi.

44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan Zəfər 20 Yanvar şəhidləri üçün ən böyük mənəvi cavab oldu. Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunması göstərdi ki, azadlıq uğrunda canlarını qurban verənlərin qanı yerdə qalmayıb. Bu Qələbə 20 Yanvar faciəsinin kədərli salnaməsini milli qürur və şərəf salnaməsi ilə tamamladı.

Bugünkü gənc nəsil 20 Yanvarı yalnız faciə kimi yox, həm də qəhrəmanlıq, milli birlik və dövlətçilik dərsi kimi qəbul etməlidir. Şəhidlər xiyabanında uyuyan qəhrəmanlar yalnız keçmişin simvolu deyil, müstəqil Azərbaycanın ilk yolçularıdır. Bu tarix bizə öyrədir ki, azadlıq asan qazanılmır, lakin xalq birləşdikdə heç bir qüvvə onu sındıra bilməz.

Nəticə olaraq, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan tarixində həm böyük kədər, həm də böyük qürur günü kimi qalacaq. Onun xatirəsi milli yaddaşı qoruyur, gələcək nəsillərə azadlığın dəyərini öyrədir və dövlətçiliyin möhkəmlənməsində vacib rol oynayır. 20 Yanvar şəhidləri yaşayır və onların idealları üzərində Azərbaycan dövləti daha da güclənir.