Qax RİH-nin başçısı Elvin Paşayev: KONSTİTUSİYA – MÜSTƏQİL AZƏRBAYCANIN QÜRURU, DÖVLƏTÇİLİYİNİN HÜQUQİ SÜTUNU VƏ XALQIN İRADƏSİNİN TƏCƏSSÜMÜ

Hər bir xalqın tarixində onun milli kimliyini, dövlətçilik düşüncəsini və gələcəyə baxışını müəyyən edən mühüm hadisələr mövcuddur. Azərbaycan xalqının müasir tarixində belə hadisələrdən biri də 1995-ci il noyabrın 12-də müstəqil dövlətimizin ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsidir. Bu əlamətdar tarix Azərbaycan Respublikasının hüquqi dövlət quruculuğu yolunda atdığı ən mühüm addımlardan biri kimi yaddaşlara həkk olunub. 12 noyabr – Konstitusiya Günü xalqımızın müstəqilliyinə, suverenliyinə, hüquq və azadlıqlarına, milli dövlətçilik ənənələrinə ehtiramın ifadəsidir.

Konstitusiya dövlətin siyasi, hüquqi və ictimai həyatının əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən ali qanundur. Bu sənəd hər bir vətəndaşın hüquqlarını, azadlıqlarını və vəzifələrini müəyyən etməklə yanaşı, dövlət hakimiyyətinin təşkili və fəaliyyətinin hüquqi çərçivəsini formalaşdırır. Müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyası da xalqımızın azadlıq iradəsini, dövlətçilik əzmini və demokratik inkişaf arzusunu özündə birləşdirən mühüm tarixi sənəddir.

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsi xalqımızın əsrlər boyu arzuladığı milli azadlıq ideyasının gerçəkləşməsi idi. Lakin müstəqilliyin əldə olunması ilə yanaşı, onun qorunması, möhkəmləndirilməsi və gələcək nəsillərə etibarlı şəkildə ötürülməsi də böyük məsuliyyət tələb edirdi. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkəmizdə hökm sürən siyasi böhran, iqtisadi çətinliklər, Ermənistanın hərbi təcavüzü və torpaqlarımızın işğalı dövlətçiliyimizi ciddi təhlükələrlə üz-üzə qoymuşdu.

Məhz belə mürəkkəb tarixi şəraitdə xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın taleyində həlledici rol oynadı. Ulu Öndər dövlət müstəqilliyinin qorunmasını, siyasi sabitliyin yaradılmasını və milli dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsini qarşıya əsas məqsəd kimi qoydu. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkədə hüquqi dövlət quruculuğunun təməli möhkəmləndirildi və müstəqil Azərbaycanın yeni Konstitusiyasının hazırlanması istiqamətində mühüm işlər görüldü.

1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq referendumu ilə Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası qəbul edildi. Bu hadisə xalqımızın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə müstəqil Azərbaycanın hüquqi əsasları müəyyənləşdirildi, dövlət hakimiyyətinin təşkili prinsipləri təsbit olundu, insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi üçün fundamental hüquqi baza yaradıldı.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanan Konstitusiya müasir dövlətçilik prinsiplərini, demokratik dəyərləri və beynəlxalq hüququn əsas müddəalarını özündə birləşdirir. Sənəddə Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyi, suverenliyi, ərazi bütövlüyü, demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu əsas istiqamətlər kimi müəyyən edilib.

Konstitusiyanın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insan hüquq və azadlıqlarına verdiyi yüksək dəyərdir. Hər bir vətəndaşın yaşamaq, təhsil almaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, mülkiyyətə sahib olmaq, fikir və söz azadlığından istifadə etmək, sağlamlığının qorunmasını tələb etmək və digər hüquqları bu ali sənəddə öz əksini tapıb. İnsan ləyaqətinin qorunması, qanun qarşısında bərabərlik və hüquqların təmin edilməsi demokratik cəmiyyətin əsas dayaqlarıdır.

Konstitusiya həm də dövlətlə vətəndaş arasında hüquqi münasibətlərin əsasını təşkil edir. Vətəndaşın hüquqları olduğu kimi, dövlət qarşısında vəzifələri də mövcuddur. Qanunlara əməl etmək, başqa insanların hüquqlarına hörmətlə yanaşmaq, dövlət rəmzlərini qorumaq, Vətənə sədaqətli olmaq hər bir azərbaycanlının mənəvi və hüquqi məsuliyyətidir.

Ölkəmizdə zaman keçdikcə ictimai-siyasi və iqtisadi münasibətlərin inkişafı Konstitusiyanın təkmilləşdirilməsini də zəruri edib. 2002, 2009 və 2016-cı illərdə keçirilən ümumxalq referendumları ilə Konstitusiyaya dəyişikliklər və əlavələr edilib. Bu dəyişikliklər dövlət idarəçiliyinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və ölkənin inkişaf perspektivlərinin nəzərə alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb.

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz müstəqil dövlətçilik tarixinin ən qüdrətli dövrlərindən birini yaşayır. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsi, iqtisadi potensialının güclənməsi, müdafiə qüdrətinin artırılması və milli maraqlarının qətiyyətlə qorunması dövlət müstəqilliyimizin möhkəm təməllər üzərində inkişaf etdiyini göstərir.

Azərbaycan xalqının 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfər dövlətçilik tariximizin ən şanlı səhifələrindən biridir. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı işğaldan azad edərək xalqımızın tarixi ədalətini bərpa etdi. Şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və xalqımızın birliyi sayəsində əldə olunan bu Qələbə milli qürurumuzun əbədi rəmzinə çevrildi.

2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın bütün ərazilərində dövlət suverenliyinin tam bərpası isə müasir tariximizin mühüm hadisəsi oldu. Bu gün üçrəngli bayrağımızın ölkəmizin hər bir guşəsində dalğalanması müstəqilliyimizin və dövlət suverenliyimizin təntənəsidir.

Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri Azərbaycanın gücünü, siyasi iradəsini və iqtisadi imkanlarını nümayiş etdirir. Yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, yolların çəkilməsi, məktəblərin, xəstəxanaların, sosial və iqtisadi obyektlərin inşası Böyük Qayıdış prosesinin uğurla davam etdiyini göstərir. Doğma yurdlarına qayıdan vətəndaşlarımızın təhlükəsiz və firavan həyatının təmin edilməsi dövlətimizin əsas prioritetlərindəndir.

Konstitusiya Gününün qeyd olunması həm də hüquqi maarifləndirmə baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hər bir insan öz hüquq və vəzifələrini bilməli, qanunlara hörmət etməli və cəmiyyət qarşısında məsuliyyətini dərk etməlidir. Xüsusilə gənc nəslin hüquqi biliklərinin artırılması, onlara dövlətçilik ənənələrinin aşılanması və vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması gələcəyimiz üçün vacibdir.

Unutmaq olmaz ki, güclü dövlətin əsasını yalnız iqtisadi və hərbi qüdrət deyil, həm də möhkəm hüquqi sistem, ədalətli idarəçilik, qanunun aliliyi və vətəndaş həmrəyliyi təşkil edir. Konstitusiyaya hörmət dövlətə hörmət, qanunlara riayət isə cəmiyyətin təhlükəsizliyinə və sabitliyinə verilən töhfədir.

12 noyabr – Konstitusiya Günü hər bir azərbaycanlı üçün müstəqilliyimizin dəyərini, dövlətçiliyimizin əzəmətini və hüquqi təminatlarımızın əhəmiyyətini bir daha xatırladan əlamətdar tarixdir. Bu gün biz həm də müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurulmasında əməyi olan şəxsiyyətləri, xüsusilə Konstitusiyamızın qəbulunda müstəsna xidmətləri olan Ulu Öndər Heydər Əliyevi dərin ehtiramla yad edirik.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası xalqımızın azadlıq iradəsinin, milli birliyinin və dövlətçilik düşüncəsinin hüquqi ifadəsidir. Onun prinsiplərinə sadiqlik ölkəmizin gələcək inkişafının, sabitliyinin və müstəqilliyinin möhkəmlənməsinin mühüm təminatıdır.

Əziz Azərbaycan xalqı!

Sizi 12 noyabr – Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Günü münasibətilə ürəkdən təbrik edirik! Hər bir ailəyə sevinc, ruzi-bərəkət, sağlamlıq və firavanlıq arzulayırıq. Qoy ölkəmizdə daim sülh, əmin-amanlıq, qanunun aliliyi və ədalət hökm sürsün. Dövlət müstəqilliyimiz, milli suverenliyimiz və ərazi bütövlüyümüz əbədi olsun!

Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu dövlətçilik siyasəti Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni uğurlarla davam etsin. Azərbaycanımız daim yüksəlsin, üçrəngli bayrağımız dünyanın hər yerində qürurla dalğalansın!

12 noyabr – Konstitusiya Günümüz mübarək! Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın müstəqil və qüdrətli dövlətimiz!