BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası başlayır - Quterreş üçün son iclas

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 81-ci Baş Assambleyasının yüksəksəviyyəli həftəsi bu gün Nyu-Yorkda başlayır.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, 193 üzv dövlətin dövlət və hökumət başçılarını, xarici işlər nazirlərini və digər yüksəkvəzifəli rəsmiləri bir araya gətirən tədbir sentyabrın 22-dən 28-dək keçiriləcək.

Səlahiyyət müddəti 31 dekabr 2026-cı ildə başa çatacaq BMT Baş katibi Antonio Quterreş Baş Assambleyanın açılışında sonuncu dəfə bu rolu yerinə yetirəcək.

81-ci Baş Assambleyaya Banqladeşin xarici işlər naziri Xəlilur Rəhman sədrlik edəcək.

1955-ci ildən davam edən ənənəyə əsasən, prezidentlərdən sonra ilk çıxışı Braziliya edəcək. Ardınca ev sahibi ölkə ABŞ çıxış edəcək.

Bu il “Etimadın yenidən qurulması, transformasiyanın idarə edilməsi: Hamı üçün çalışan BMT” mövzusu ilə keçirilən sessiyada 150-dən çox dövlət və hökumət başçısının, eləcə də, çoxsaylı vitse-prezidentlərin, baş nazir müavinlərinin, nazirlərin və digər yüksəkvəzifəli rəsmilərin iştirakı gözlənilir.

Gündəliyin əsas mövzuları arasında BMT-nin mövcud qlobal şəraitə uyğunlaşdırılması və çoxtərəfli sistemin gücləndirilməsi yer alır. Liderlərin geosiyasi rəqabət, davam edən müharibələr, iqtisadi bərabərsizliklər və qlobal böhranlar fonunda beynəlxalq qurumların effektivliyinin artırılması və üzv dövlətlər arasında etimadın bərpası məsələlərini müzakirə edəcəkləri gözlənilir.

İqlim dəyişikliyi, Davamlı İnkişaf Məqsədləri, inkişaf maliyyəsi, süni intellekt və texnoloji transformasiya, qlobal səhiyyə, pandemiyaya hazırlıq, nüvə tərksilahı və beynəlxalq təhlükəsizlik də gündəmdə olacaq.

Həmçinin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və ədalətli keçid, İnkişaf Hüququ Bəyannaməsinin 40-cı ildönümü, dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi, gələcək pandemiyalara hazırlıq, irqçilik, irqi ayrı-seçkilik, ksenofobiya və əlaqəli dözümsüzlüklə mübarizə ilə bağlı yüksək səviyyəli görüşlər keçiriləcək.

Liderlərin həm Baş Assambleyadakı çıxışlarında, həm də ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərdə dünyanın müxtəlif bölgələrində davam edən münaqişə və böhranları müzakirə etmələri gözlənilir.

Qəzzadakı vəziyyətlə yanaşı, İrana hücumlar və Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığı, Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Kipr məsələsi, Sudandakı münaqişə və humanitar vəziyyət, Myanmadakı humanitar böhran və Haitidəki təhlükəsizlik böhranı da gündəmdə olacaq.

81-ci Baş Assambleya səlahiyyət müddəti ilin sonunda başa çatacaq BMT Baş katibi Antonio Quterreş üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Quterreşin 31 dekabr 2026-cı ildə başa çatacaq səlahiyyət müddətindən əvvəl Baş Assambleyada sonuncu çıxışını edəcəyi gözlənilir. Onun beynəlxalq sistemin üzləşdiyi çoxsaylı böhranlar və dəyişən qlobal tarazlıqlar fonunda çoxtərəfli əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulaması gözlənilir.

Quterreşin həmçinin BMT Nizamnaməsinin fundamental prinsiplərinə sadiqliyin və mübahisələrin həllində dialoqun əhəmiyyətindən danışacağı gözlənilir.

Növbəti BMT Baş katibinin seçilməsi prosesi davam edir. Yeni baş katibin 1 yanvar 2027-ci ildə vəzifəsinin icrasına başlaması gözlənilir. Baş Assambleya çərçivəsində aparılacaq diplomatik təmasların bu proses baxımından da əhəmiyyətli olacağı bildirilir.