Professor Yaşar İbadov: "14 iyul 1969 – Müstəqil və qüdrətli Azərbaycan dövlətinin təməlinin qoyulduğu tarixi gündür"

Azərbaycan xalqının müasir dövlətçilik tarixində elə taleyüklü günlər var ki, həmin tarixlər təkcə bir siyasi hadisə kimi deyil, bütöv bir xalqın gələcəyini müəyyənləşdirən dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Belə əlamətdar günlərdən biri də 14 iyul 1969-cu ildir. Məhz həmin gün Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycanın rəhbərliyinə gələrək sonrakı onilliklərdə ölkənin inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirən, müasir dövlətçiliyin möhkəm təməlini yaradan tarixi missiyanı üzərinə götürdü.

"Alternativ psixologiya" elminin müəllifi, Tibbi Biologiya Elmləri doktoru, professor, Oksford Universitetinin akademiki Yaşar Saday oğlu İbadov da bu tarixi hadisəni Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsinin ən mühüm mərhələlərindən biri kimi dəyərləndirir. Onun fikrincə, 14 iyul 1969-cu il Azərbaycanın gələcək müstəqilliyinə aparan yolun başlanğıcı oldu və məhz həmin tarixdə müasir Azərbaycan dövlətinin ideoloji, siyasi və iqtisadi bünövrəsi qoyuldu.

Professor Yaşar İbadov bildirir ki, tarixə nəzər saldıqda aydın görünür ki, hər bir dövlətin qüdrəti yalnız onun malik olduğu təbii sərvətlərlə ölçülmür. Güclü liderlik, uzaqgörən idarəçilik, milli maraqlara söykənən siyasət və xalqın gələcəyini düşünən strateji qərarlar dövlətlərin inkişafında əsas rol oynayır. Ulu Öndər Heydər Əliyev məhz belə liderlərdən biri idi.

1969-cu ildə Azərbaycan keçmiş Sovet İttifaqının tərkibində olsa da, respublikanın inkişaf səviyyəsi mövcud potensialına uyğun deyildi. Sənaye, kənd təsərrüfatı, elm, təhsil və mədəniyyət sahələrində yeni yanaşmalara ehtiyac duyulurdu. Heydər Əliyevin rəhbərliyə gəlməsi ilə bu sahələrdə genişmiqyaslı islahatların əsası qoyuldu. Respublikada yüzlərlə yeni müəssisə yaradıldı, sənaye potensialı gücləndirildi, kənd təsərrüfatının inkişafına xüsusi diqqət ayrıldı.  

Professor Yaşar İbadov hesab edir ki, həmin illərdə həyata keçirilən siyasətin ən mühüm istiqamətlərindən biri milli kadrların hazırlanması idi. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən minlərlə gəncin nüfuzlu ali məktəblərə göndərilməsi gələcək dövlət idarəçiliyi üçün peşəkar mütəxəssis bazasının formalaşdırılmasına xidmət edirdi. Sonralar müstəqil Azərbaycanın inkişafında mühüm rol oynayan çoxsaylı dövlət xadimləri, alimlər və mütəxəssislər məhz həmin dövrdə yetişdilər.

Professorun fikrincə, Ulu Öndərin həyata keçirdiyi siyasətin uzaqgörənliyi xüsusilə müstəqillik illərində özünü aydın şəkildə göstərdi. 1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşılaşdığı ağır siyasi və iqtisadi böhran şəraitində məhz Heydər Əliyevin dövlətçilik məktəbi ölkənin xilasında həlledici rol oynadı.

Yaşar İbadov qeyd edir ki, 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunmasının əsas təminatına çevrildi. Dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, ölkədə sabitlik bərpa olundu, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Sonrakı illərdə qəbul edilən Konstitusiya, həyata keçirilən iqtisadi islahatlar və xarici siyasət kursu Azərbaycanın müasir inkişaf modelini formalaşdırdı.

Professor Yaşar İbadov xüsusilə vurğulayır ki, müasir Azərbaycanın qazandığı uğurların təməlində məhz Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji inkişaf xətti dayanır. Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən həmin siyasi kurs uğurla davam etdirilir. Azərbaycanın iqtisadi qüdrətinin artması, beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsi, enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və ən əsası, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası bu siyasətin uğurlu nəticələridir.

Onun sözlərinə görə, 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan möhtəşəm Zəfər də Heydər Əliyevin formalaşdırdığı güclü dövlətçilik ideologiyasının məntiqi nəticəsidir. Güclü iqtisadiyyat, müasir ordu quruculuğu, milli birlik və xalq-iqtidar həmrəyliyi Azərbaycanı tarixi qələbəyə aparan əsas amillər oldu.

Alternativ psixologiya elminin müəllifi kimi tanınan professor Yaşar İbadov hesab edir ki, dövlətçilik təkcə hüquqi və siyasi institutlardan ibarət deyil. Güclü dövlət ilk növbədə sağlam düşüncəli, milli maraqlara bağlı, mənəvi dəyərlərinə sadiq vətəndaşların mövcudluğu ilə formalaşır. Bu baxımdan Heydər Əliyevin milli ideologiyası insan kapitalının inkişafına, vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsinə və milli həmrəyliyin möhkəmləndirilməsinə xüsusi önəm verirdi.

Professor bildirir ki, Ulu Öndər elmə və təhsilə daim böyük qayğı göstərirdi. Alimlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi, elmi potensialın artırılması və intellektual inkişaf dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri idi. Bu siyasətin nəticələri bu gün də Azərbaycan elminin inkişafında özünü göstərməkdədir.

Yaşar İbadov vurğulayır ki, Heydər Əliyev yalnız Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının görkəmli siyasi liderlərindən biri kimi tarixdə silinməz iz qoyub. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycan regionun lider dövlətinə çevrilib, beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanınıb.

Professor hesab edir ki, gənc nəslin Ulu Öndərin zəngin siyasi irsini dərindən öyrənməsi olduqca vacibdir. Çünki dövlətçilik ənənələrinin qorunması, milli maraqların müdafiəsi və müstəqilliyin əbədi olması üçün tarixdən düzgün nəticələr çıxarmaq lazımdır. Heydər Əliyevin "Müstəqilliyi əldə etmək nə qədər çətindirsə, onu qoruyub saxlamaq ondan da çətindir" fikri bu gün də öz aktuallığını qoruyur.

14 iyul 1969-cu il yalnız bir rəhbərin vəzifəyə başlaması deyil, Azərbaycanın gələcək taleyini dəyişən yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı idi. Həmin tarixdən başlanan siyasi kurs sonradan müstəqil Azərbaycanın möhkəm təməllər üzərində qurulmasına, iqtisadi qüdrətinin artmasına, beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsinə və dövlətçiliyinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etdi.

Professor Yaşar Saday oğlu İbadovun qənaətinə görə, tarix göstərdi ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1969-cu ildə başladığı inkişaf yolu bu gün də uğurla davam edir. Məhz buna görə də 14 iyul 1969-cu il Azərbaycan dövlətçilik tarixində müstəqil və qüdrətli Azərbaycanın ideoloji, siyasi və iqtisadi təməlinin qoyulduğu əlamətdar gün kimi daim xatırlanacaq. Bu tarix təkcə keçmişə ehtiram deyil, həm də gələcəyə inamın, milli həmrəyliyin və güclü dövlətçilik ənənələrinin rəmzi olaraq Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq.

Hazırladı: Fərid Səfərov

AJB-nin üzvü