Samir Abdullayev: “20 Yanvar – Qanla yazılmış milli qürur və azadlıq salnaməsi”

20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan xalqının tarixində unudulmaz faciə və qəhrəmanlıq günü kimi əbədi yaddaşımıza həkk olunub. Həmin gecə sovet ordusu Bakıya və digər bölgələrə yeridilərək dinc sakinlərə qarşı amansız zor tətbiq etdi. Tanklar və zirehli texnika şəhərin küçələrinə çıxarıldı, güllələr qadın, uşaq, yaşlı demədən insanların üstünə yağdı. Yüzlərlə insan şəhid oldu, minlərlə nəfər yaralandı. Bu qanlı hadisələr xalqın milli iradəsini sındıra bilmədi; əksinə, azadlıq və müstəqillik arzusu bu faciədən sonra daha da möhkəmləndi.

O gecə yalnız qorxu və kədər yox, həm də milli birliyin nümayişi yaşandı. Şəhidlərin dəfn mərasimi ümumxalq həmrəyliyinə çevrildi. Minlərlə insan təhlükəyə baxmayaraq küçələrə çıxaraq qəhrəmanlarını son mənzilə yola saldı. Bu addımlar göstərdi ki, xalq geri çəkilməyəcək, qorxuya boyun əyməyəcək və azadlıq yolundan dönməyəcək. Hər bir şəhid yalnız faciənin qurbanı deyil, gələcək müstəqilliyin ilk simvoluna çevrildi.

1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də baş verən siyasi və sosial proseslər Azərbaycanda milli oyanışı gücləndirdi. İnsanlar öz hüquqlarını tələb edir, milli kimliklərini qorumaq və müstəqillik uğrunda mübarizə aparmaq istəyirdilər. Bakıda keçirilən kütləvi yürüşlər və mitinqlər xalqın azadlıq iradəsinin açıq ifadəsi idi. Lakin sovet rəhbərliyi dialoq yolunu seçmədi, zor gücü tətbiq etdi. 19 yanvar gecəsi şəhərə tanklar və zirehli maşınlar yeridildi, informasiya blokadası tətbiq olundu və dinc sakinlər güllələrə məruz qaldı. Bu, imperiyanın xalqın azadlıq iradəsini qırmaq cəhdinin bariz nümunəsi idi.

Bu faciəyə ilk siyasi və tarixi qiyməti Ulu Öndər Heydər Əliyev verdi. O, Moskvada verdiyi bəyanatla sovet rəhbərliyini açıq şəkildə ittiham etdi və 20 Yanvar hadisələrini Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş ağır cinayət kimi təqdim etdi. Heydər Əliyevin cəsarətli mövqeyi yalnız milli səviyyədə deyil, beynəlxalq hüquqi və siyasi müstəvidə də hadisələrin tanınmasına təkan verdi. Bu bəyanatlar gələcək müstəqillik yolunun ideoloji əsasını möhkəmləndirdi.

Müstəqillik əldə edildikdən sonra, xüsusilə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra, 20 Yanvar faciəsi dövlət səviyyəsində tanındı. Milli Məclisin qərarı ilə hadisələr SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi cinayət kimi rəsmiləşdirildi. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi, Şəhidlər xiyabanı milli yaddaşın müqəddəs məkanına çevrildi. Bu xiyaban yalnız faciənin xatirəsi deyil, həm də qəhrəmanlıq, vətənpərvərlik və azadlıq uğrunda mübarizənin simvolu oldu.

Bu gün Prezident İlham Əliyev Ulu Öndərin siyasi kursunu uğurla davam etdirir. Onun hər il Şəhidlər xiyabanını ziyarət etməsi, şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad etməsi milli yaddaşın yaşadılmasının, dövlətçilik dəyərlərinin gələcək nəsillərə ötürülməsinin açıq nümunəsidir. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə çıxışlarında vurğulayır ki, 20 Yanvar xalqımızın azadlıq iradəsini qıra bilmədi və müstəqillik yolunu dönməz etdi. Bu tarix gənc nəsilə azadlığın, milli birlik və dövlətçilik şüurunun dərsidir.

20 Yanvar hadisələrinin mənəvi dəyəri, onun xalqın ruhunda yaratdığı əbədi iz yalnız faciə və qüssə ilə ölçülmür. Bu tarix həm də qəhrəmanlıq, vətənpərvərlik və milli birlik rəmzidir. Hər bir şəhidin xatirəsi gələcək nəsillərə azadlıq uğrunda mübarizənin müqəddəsliyini öyrədir. Bu, yalnız tarixi xatırlamaq deyil, həm də gələcək üçün örnək götürmək deməkdir.

44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər 20 Yanvar şəhidlərinə ən böyük mənəvi cavab oldu. Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunması göstərdi ki, azadlıq uğrunda canlarını qurban verənlərin qanı yerdə qalmayıb. Bu Qələbə 20 Yanvar faciəsinin kədərli salnaməsini milli qürur və şərəf salnaməsi ilə tamamladı.

Bugünkü gənc nəsil 20 Yanvarı yalnız faciə kimi yox, həm də qəhrəmanlıq, milli birlik və dövlətçilik dərsi kimi qəbul etməlidir. Şəhidlər xiyabanında uyuyan qəhrəmanlar yalnız keçmişin simvolu deyil, müstəqil Azərbaycanın ilk yolçularıdır. Bu tarix bizə öyrədir ki, azadlıq heç vaxt asan qazanılmır, lakin xalq birləşdikdə heç bir qüvvə onu məğlub edə bilməz.

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan tarixində həm böyük kədər, həm də böyük qürur günü kimi əbədi qalacaq. Onun xatirəsi milli yaddaşı qoruyur, dövlətçiliyi möhkəmləndirir və gələcək nəsillərə azadlığın dəyərini öyrədir. Şəhidlər xiyabanında uyuyan qəhrəmanlar yalnız keçmişin xatirəsi deyil, Azərbaycanın müstəqil və qüdrətli dövlətçilik yolunun yaşayan simvoludur.

SamirAbdullayev

Rahat supermarketlər şəbəkəsinin rəhbəri

Azərbaycan Pərakəndəçilər Assosiasiyasının direktoru