Zərniyar Kərimova: 20 Yanvar həqiqətlərinin müdafiəçisi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin tarixi-siyasi mövqeyi

20 Yanvar 1990-cı il Azərbaycan xalqının tarixinə təkcə qanlı faciə kimi deyil, həm də milli iradənin, azadlıq əzminin sarsılmazlığını sübut edən taleyüklü bir hadisə kimi daxil olmuşdur. Sovet imperiyasının süqut ərəfəsində Bakıya yeridilən qoşunların dinc əhaliyə qarşı törətdiyi vəhşiliklər xalqın yaddaşında sağalmaz yaralar açsa da, bu hadisəyə verilən düzgün tarixi-siyasi qiymət milli şüurun formalaşmasında həlledici rol oynadı. Məhz bu baxımdan Ulu Öndər Heydər Əliyevin 20 Yanvar faciəsinə münasibəti və verdiyi prinsipial qiymət Azərbaycan tarixində müstəsna yer tutur.

20 Yanvar hadisələri zamanı Heydər Əliyev sovet rəhbərliyinin təzyiqləri nəticəsində siyasi hakimiyyətdən kənarda saxlanılırdı. Lakin bu, onun xalqına bağlılığını və milli məsuliyyət hissini zərrə qədər də zəiflətmədi. Əksinə, belə bir ağır məqamda Ulu Öndər öz taleyini xalqının taleyindən ayrı görmədiyini bir daha sübut etdi. 1990-cı il yanvarın 21-də Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək mətbuat qarşısında verdiyi bəyanat, sovet totalitarizminə qarşı açıq etiraz idi. O, SSRİ rəhbərliyini konstitusiyanı pozmaqda, insan hüquqlarını tapdalamaqda və Azərbaycan xalqına qarşı hərbi cinayət törətməkdə ittiham etdi. 

Bu bəyanat yalnız siyasi cəsarət nümunəsi deyildi, eyni zamanda 20 Yanvar faciəsinin əsl mahiyyətini ortaya qoyan tarixi sənəd idi. Heydər Əliyev həmin çıxışında açıq şəkildə bildirdi ki, Bakıda törədilən qırğın əvvəlcədən planlaşdırılmış, məqsədli və düşünülmüş bir cinayətdir. O, bu hadisəni Azərbaycan xalqının azadlıq istəyini boğmaq cəhdi kimi dəyərləndirərək, günahkarların məsuliyyətə cəlb olunmasının zəruriliyini vurğuladı. Bu mövqe sovet dövründə nadir hallarda rast gəlinən prinsipial və qətiyyətli siyasi mövqe idi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin 20 Yanvara verdiyi tarixi-siyasi qiymətin əsas üstünlüyü onun ardıcıllığında özünü göstərdi. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra, xüsusilə 1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra bu faciəyə dövlət səviyyəsində obyektiv qiymət verildi. Milli Məclisin qərarı ilə 20 Yanvar hadisələri SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi ağır cinayət kimi tanındı. Bu qərar təkcə hüquqi sənəd deyil, eyni zamanda milli ədalətin bərpası idi.

Heydər Əliyevin baxışına görə, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan tarixində həm hüzn, həm də şərəf səhifəsidir. O, dəfələrlə qeyd edirdi ki, sovet ordusunun güllələri azərbaycanlıların azadlıq iradəsini sındıra bilmədi. Əksinə, həmin gecə axıdılan qan müstəqillik yolunu daha da sürətləndirdi. Bu mənada Ulu Öndər 20 Yanvar şəhidlərini Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda ilk qurbanlar kimi dəyərləndirirdi. Onun bu mövqeyi xalqın faciəyə baxışında köklü dönüş yaratdı.

Heydər Əliyev üçün 20 Yanvar yalnız keçmişin ağrısı deyildi, həm də gələcək üçün dərs idi. O, bu faciənin unudulmamasını, gənc nəslə düzgün çatdırılmasını milli təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirirdi. Məhz bu səbəbdən Şəhidlər xiyabanı müqəddəs ziyarətgah səviyyəsinə qaldırıldı, 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü kimi təsis olundu. Şəhid ailələrinə göstərilən dövlət qayğısı, sosial təminat tədbirləri Ulu Öndərin sosial ədalət və mənəvi borc anlayışının real ifadəsi idi.

Bu ideoloji və siyasi xətt bu gün Ulu Öndərin layiqli davamçısı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən qətiyyətlə davam etdirilir. Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar faciəsini Azərbaycan xalqının azadlıq mübarizəsində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirir və bu hadisənin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində ardıcıl mövqe nümayiş etdirir. Dövlət başçısı hər il 20 Yanvar ərəfəsində şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad edir, onların ailələrinə göstərilən diqqət və qayğını dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyənləşdirir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə 20 Yanvar şəhidlərinin idealları real tarixi nailiyyətlərlə təsdiqləndi. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan möhtəşəm Qələbə sübut etdi ki, Azərbaycan xalqının azadlıq və suverenlik uğrunda mübarizəsi nəticəsiz qalmayıb. Bu Qələbə həm də 20 Yanvar şəhidlərinin ruhuna ən böyük ehtiram nümunəsidir. Çünki onlar müstəqil, güclü və qalib Azərbaycan arzusuyla şəhid olmuşdular.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin 20 Yanvara verdiyi tarixi-siyasi qiymət Azərbaycan dövlətçilik fəlsəfəsinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bu qiymət bizə öyrədir ki, tarixi faciələr yalnız ağlamaq üçün deyil, nəticə çıxarmaq, milli birliyi möhkəmləndirmək və gələcəyi düzgün qurmaq üçündür. Heydər Əliyevin bu məsələdə göstərdiyi liderlik nümunəsi bu gün də aktualdır və Prezident İlham Əliyevin siyasətində ardıcıl şəkildə öz əksini tapır.

20 Yanvar faciəsinin unudulmaması, ona obyektiv və ədalətli siyasi qiymətin verilməsi məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin qətiyyətli mövqeyi sayəsində mümkün olmuşdur. Bu mövqe Azərbaycan xalqının milli yaddaşını qoruyur, dövlətçilik şüurunu möhkəmləndirir və gələcək nəsillərə azadlığın hansı bədəllə qazanıldığını xatırladır. Bu müqəddəs amal bu gün Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla yaşadılır və Azərbaycan dövləti həmin ideoloji təməl üzərində daha da güclənir.

Zərniyar Kərimova

Vətənpərvər xeyriyyəçi xanım