Azərbaycan Ermənistan konstitusiyasında nələrin dəyişməsini tələb edir? (ŞƏRH)

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəyli Ermənsitan konstitusiya məhkəməsi sədrinin ölkənin əsas qanununda nəinki Azərbaycana, habelə digər ölkələrə qarşı ərazi iddialarının yer almadığı barədə fikirlərini şərh edərkən deyib.

Qulamhüseyn Əlibəyli bildirib ki, Ermənistan konstitusiyasının mətnində birbaşa olaraq heç bir iddia yoxdur:

"Amma konstitusiyanın preambula hissəsində Ermənistanın müstəqillik bəyannaməsinə istinad olunur. 1991-ci ildə qəbul olunan bu bəyannamənin bir bəndində Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistana birləşdirilməsi haqqında Ermənistan Ali Soveti ilə DQMV Xalq Deputatları Sovetinin birgə qərarı öz əksini tapıb. Bu, ermənilərin ümummilli məqsədi kimi elan olunur. Yəni onlar müstəqillik bəyannaməsinə, konkret olaraq Azərbaycan ərazisinin bir hissəsini Ermənistana birləşdirməklə bağlı qərara istinad edirlər. Ona görə də Ermənistan konstitusiyasında həmin müddəa aradan qaldırılmalıdır".

 

Qulamhüseyn Əlibəyli bildirib ki, bundan başqa Ermənistan sözegedən məsələ ilə bağlı vaxtilə verdiyi daha iki qərarını ləğv etməlidir: 

"Bundan başqa, Ermənistan Ali Sovetinin Azərbaycanın DQMV-nin Ermənistana birləşdirilməsi barədə qərarı bu gün də qüvvəsini saxlayır. 1992-ci ildə verdikləri qərara görə isə Ermənistan hakimiyyəti Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibində olduğunu təsdiq edən hər hansı bir sənədə imza ata bilməz.  Azərbaycan Ermənistanda konstitusiya islahatları deyəndə məhz bu üçünü - müstəqillik bəyannaməsinə istinadın aradan qaldırılmasını, erməni Ali Sovetinin Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi haqqında qərarının ləğvini və İrəvan hakimiyyətinə qadağa qoyan qərarın ləğvini tələb edir. Bunlar üçü bir yerdə nəzərdən keçirilməlidir". 

Bu müddəaları aradan qaldırmaq üçün həmsöhbətimizə görə, referendum keçirməyə də ehtiyac yoxdur: 

"Ermənsitanın müstəqillik bəyannaməsi bu ölkənin Ali Soveti tərəfindən qəbul olunub. İndiki parlamentdə də Paşinyan tərəfdarları üstündür. Onlar istənilən qərarı keçirmək imkanına malikdir. Belədə yığışıb yarım saata həmin 3 qərarı ləğv etməlidirlər. Yəni bunu etmək asandır. Onun üçün müxtəlif yollarla getmək lazım deyil".

Ekspert qeyd edirb ki, Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsi sədrinin açıqlaması bu ölkənin Azərbaycanın tələb etdiyi müddəaları ümumiyyətlə referenduma çıxarmaq niyyətində olmadığının göstəricisidir:

 

"Ermənistan hakimiyyəti sözügedən qərarın ləğv olunmasını istəmir. Onu gələcəkdə revanşist əhval-ruhiyyənin yenidən güclənməsi üçün saxlayır. Güman edirəm ki, Ermənistan konstitusiya dəyişikliyi zamanı daha çox üstünlüyü hakimiyyətin möhkəmləndirilməsi məsələsinə verəcək".

Qeyd edək ki, Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Arman Dilanyan ölkə konstitusiyasında nəinki Azərbaycana qarşı, o cümlədən digər ölkələrə münasibətdə ərazi iddialarının yer almadığını iddia edib. O hətta bildirib ki, konstitusiya layihəsinin mətni beynəlxalq təşkilatların ekspertizasından da keçib.