YAŞIL İQTİSADİYYATA KEÇİDİN AVROPA TƏCRÜBƏSİ VƏ AZƏRBAYCAN FENOMENİ

                 Məcidov Rəfael Azər oğlu 

UNEC Rus İqtisad Məktəbinin III kurs tələbəsi, gənc tədqiqatçı

YAŞIL İQTİSADİYYATA KEÇİDİN AVROPA TƏCRÜBƏSİ VƏ AZƏRBAYCAN FENOMENİ

        Qlobal iqlim dəyişikliyi və dünya iqtisadiyyatının tükənən enerji resursları bazasında inkişaf etməsi nəticəsində ekoloji problemlərin kəskinləşməsi beynəlxalq xarakter daşıyır. Odur ki, bərpa olunan enerji resurslarının istifadəsinə əsaslanan iqtisadiyyata keçid bütün dünya ölkələri üçün obyektiv zərurətdən irəli gəlir.

Bu səbəbdən 1972-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qətnaməsi ilə BMT-nin ətraf mühitin mühafizəsi proqramının (UNEP) yaradılması qərara alındı. Bu proqram ətraf mühitə zərər vermədən səmərəliliyə nail olmaq üçün təbii ehtiyatların paylanması və idarə edilməsini koordinasiya etməyi hədəfləyir və ətraf mühitin qorunması tədbirlərini əhatə edir. UNEP, “yaşıl iqtisadiyyatı” insanların rifahını artıran və sosial ədaləti təmin edən bir iqtisadi sistem olaraq dəyərləndirilir.

Avropa Birliyi davamlı inkişafa sadiq qalaraq “yaşıl iqtisadiyyata” keçidin önündədir. Bu region yeni texnologiyaların tətbiqi və bərpa olunan enerji mənbələrinin istifadəsində əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə etmişdir. Yaşıl iqtisadiyyat təkcə Aİ regionunda ətraf mühitə müsbət təsir göstərmir, həm də yanacaq idxalından asılılığı azaltmaqla enerji təhlükəsizliyini artırır. AB bölgəsi yaşıl iqtisadiyyata keçidi təsir edən davamlı yeniliklərlə xarakterizə olunur. Bu regiondakı elm adamları, yeni iş modelləri və yeniliklərə əsaslanan iş və təşəbbüskarlığın inkişafına təkan verən yeni enerji mənbələri və bərpa olunan enerji saxlama yollarını inkişaf etdirməkdə çox zəngin bir təcrübə qazanmışlar. “Yaşıl iqtisadiyyat” konsepsiyasının uğurla həyata keçirilməsi üçün dövlətlə sıx əməkdaşlıq “Yaşıl iqtisadiyyatda” uğur qazanmaq  üçün müəssisələr və digər iqtisadi qurumlar yeniliyi dəstəkləyən maraqlı tərəflərlə qarşılıqlı əlaqədə olmalıdırlar.

    Yaşıl  iqtisadiyyata keçidin  Azərbaycan modeli  bu gün dünya birliyində müstəqil dövlət kimi  qəbul olunan bütün ölkələr üçün  bir örnəkdir. 20 il ərzində Azərbaycan  “yaşıl iqtisadiyyata” keçid üçün kompleks tədbirlər həyata keçirmişdir və bu tədbirlərin keçirilməsi prosesi bu gün də davam edir. Neft və  qaz kimi ənənnəvi təbii enerji resusrslarına əsaslanan milli iqtisadiyyatdan alternativ  enerji mənbələrinə əsaslanan “yaşıl iqtisadiyyat” sisteminə keçidi təmin etmək  dövlətimizin həyata keçirdiyi iqtisadi siyasətin uzaq görənliyindən xəbər verir. Bu baxımdan COP-29 kimi iri miqyaslı beynəlxalq tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi qürurvericidir.

    Onu da qeyd edək ki, COP-29 Azırbaycanda keçirilməsi “Yaşıl iqtisadiyyata” keçid üçün çox güclü bir  implus  rolunu oynayacaq və bir çox makroiqtisadi göstərici dinamikasına öz müsbət təsirini göstərəcəkdir.