“Avtopilot” MMC-nin rəhbəri İqrar Həsənov: 27 Sentyabr – Yarımçıq qalan arzuların əbədi Vətən hekayəsi

27 Sentyabr Azərbaycan xalqının yaddaşında sözlə ifadəsi çətin olan hisslərin bir araya gəldiyi gündür. Bu tarix bir tərəfdən böyük itkilərin ağrısını xatırladır, digər tərəfdən Vətən uğrunda həyatını fəda edən insanların əziz xatirəsi qarşısında ehtiram hissini gücləndirir. Anım Günü bizə keçmişi xatırlatmaqla yanaşı, gələcəyə hansı mənəvi məsuliyyətlə addımlamalı olduğumuzu da düşündürür.

Şəhidlərin hər birinin öz dünyası vardı. Kiminsə arzusu ailəsi ilə daha çox vaxt keçirmək, kiminsə övladının böyüməsini görmək, kiminsə təhsilini davam etdirmək, kiminsə yeni ev qurmaq, yeni həyata başlamaq planı vardı. Onların bir çox arzusu yarımçıq qaldı. Lakin onların həyat yolu Vətən qarşısında göstərdikləri fədakarlıqla tamamlandı və adları Azərbaycanın müasir tarixinin yaddaşına yazıldı.

İnsan üçün həyatın ən qiymətli tərəfi gələcəyə dair qurduğu xəyallardır. Şəhidlər də bu xəyalları olan insanlar idi. Onları yalnız hərbi geyimdə, döyüş meydanında və ya rəsmi tədbirlərdə təsəvvür etmək kifayət deyil. Onlar ailələrinin övladı, həyat yoldaşı, atası, qardaşı, dostu, həmkarı idilər. Onların həyat hekayələrini tanımaq şəhidlik anlayışının arxasında dayanan insan talelərini daha dərindən anlamağa imkan verir.

27 Sentyabrın mənəvi yükü də məhz bundan ibarətdir. Bu gün statistik rəqəmlərin arxasında dayanan insanları xatırlamaq günüdür. Hər bir adın arxasında bir ailə, bir uşaqlıq xatirəsi, bir ata nəsihəti, bir ana duası, bir dost söhbəti və bir ömür dayanır. Şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq onların həyatını yalnız ölüm anı ilə deyil, bütün ömür yolu ilə birlikdə xatırlamaq deməkdir.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində mühüm hadisələrdən biri oldu. 44 gün davam edən müharibə cəmiyyətin bütün təbəqələrinə təsir göstərdi. Döyüşlərdə iştirak edən hərbçilərin göstərdiyi fədakarlıq, şəhidlərin qəhrəmanlığı və qazilərin keçdiyi ağır sınaqlar həmin dövrün ən mühüm insan hekayələrini təşkil edir.

Müharibə bitdikdən sonra şəhidlərin ailələrinin həyatında isə başqa bir mərhələ başladı. Döyüş meydanında təhlükə ilə üzləşən hərbçilərin ailələri gündəlik həyatın çətinlikləri ilə baş-başa qaldılar. Bir uşağın atasız böyüməsi, bir ananın övlad həsrəti, bir həyat yoldaşının ömrünü xatirələrlə davam etdirməsi sözlə ifadə olunmayan ağrılardır. Buna görə şəhid ailələrinə göstərilən diqqət yalnız sosial məsələ deyil, həm də mənəvi məsuliyyətdir.

Anım Günü məhz həmin ailələrin də yanında olmaq üçün bir fürsətdir. Şəhid ailəsini ziyarət etmək, onların övladlarının qayğıları ilə maraqlanmaq, xatirələrini dinləmək bəzən ən böyük təsəllilərdən birinə çevrilə bilər. Çünki şəhidlərin xatirəsinin yaşaması onların ailələrinin cəmiyyət tərəfindən unudulmaması ilə də bağlıdır.

Qazilərimizin həyatında da müharibənin izləri davam edir. Onlar döyüşlərin canlı şahidləri kimi həmin günlərin çətinliyini öz həyatlarında daşıyırlar. Cəmiyyətin qazilərə hörməti onların keçdiyi sınaqların qiymətləndirilməsinin ifadəsidir. Onların həyat təcrübəsi gənc nəsil üçün mühüm tərbiyə və vətənpərvərlik nümunəsidir.

Azərbaycanın müasir tarixində dövlətçilik ənənələrinin formalaşmasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin fəaliyyəti mühüm yer tutur. Müstəqil dövlət quruculuğu, ordu və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər sonrakı tarixi proseslər üçün əsaslar yaratdı. Bu dövlətçilik xəttinin müxtəlif istiqamətləri sonrakı dövrlərdə də davam etdirildi.

Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycan Ordusunun imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçirildi. 2020-ci ilin Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə bağlı uzun illər davam edən prosesdə mühüm mərhələ oldu. Həmin müharibənin ən ağır nəticəsi isə şəhidlərimizin verilməsi idi.

Bu gün həmin insanların yarımçıq qalan arzularına başqa prizmadan baxmaq lazımdır. Onların arzuladığı gələcək yalnız ailələri üçün deyil, bütün Azərbaycan üçün daha firavan və təhlükəsiz həyat idi. Bu arzuların yaşadılması gələcək nəsillərin üzərinə düşən mənəvi vəzifələrdən biridir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa və quruculuq işləri müharibədən sonrakı həyatın yeni mərhələsini formalaşdırır. İnsanların doğma torpaqlarına qayıtması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, məktəblərin, yolların və digər infrastrukturun yaradılması həmin ərazilərdə həyatın bərpasına xidmət edir. Bu proses həm də gələcəyə yönəlmiş bir quruculuq mərhələsidir.

Şəhidlərin xatirəsini qorumağın yollarından biri də onların adlarını gələcək nəsillərə çatdırmaqdır. Məktəblərdə keçirilən tədbirlər, sənədli filmlər, kitablar, məqalələr, fotoşəkillər və ailə xatirələri bu yaddaşın qorunmasına xidmət edir. Hər bir şəhidin həyat hekayəsinin doğru şəkildə öyrənilməsi tariximizin insan simasını qoruyur.

Çünki tarix yalnız böyük hadisələrin xronologiyası deyil. Tarix həm də insanların taleyidir. Bir əsgərin son məktubu, anasının yaddaşında qalan son sözü, övladının atasından qoruduğu bir fotoşəkil və dostlarının danışdığı xatirələr böyük tarixin insan ölçüsünü göstərir.

27 Sentyabrda biz yalnız müharibənin başlanğıcını deyil, Vətən qarşısında göstərilən fədakarlığı xatırlayırıq. Bu gün bizi düşünməyə vadar edir: şəhidlərin bizə əmanət etdiyi dəyərləri necə qoruyuruq, onların ailələrinə necə münasibət göstəririk, tariximizi gələcək nəsillərə hansı formada çatdırırıq?

Anım Gününün ən böyük mənası da budur. Şəhidlər haqqında danışmaq keçmişi təkrar etmək deyil, gələcək qarşısında məsuliyyəti dərk etməkdir. Onların yarımçıq qalan arzularının ən gözəl davamı Vətənin inkişafı, insanların firavanlığı, uşaqların təhlükəsiz gələcəyi və sülh içində yaşayan nəsillərin yetişməsidir.

27 Sentyabr Azərbaycan xalqının yaddaşında daim ehtiramla anılacaq. Bu tarix bizə xatırladır ki, bəzi adlar zaman keçdikcə unudulmur, əksinə, xalqın mənəvi yaddaşında daha da möhkəmlənir. Şəhidlərimizin hər birinin adı Azərbaycan tarixinin canlı səhifəsidir. Bu səhifələri qorumaq isə bu gün yaşayanların üzərinə düşən müqəddəs məsuliyyətdir.

Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin.