Vətənpərvər xeyriyyəçi xanım Zərniyar Kərimova: “Xocalı – Millətin qanla yazılmış tarixi”

1992-ci ilin 26 fevralı Azərbaycan xalqının tarixində unudulmaz və qanlı gün kimi qeyd olunur. Xocalı şəhərində baş verən dəhşətli hadisələr yalnız bir şəhərin deyil, bütün xalqın faciəsi idi. Bu hadisə təkcə Azərbaycan xalqına deyil, insanlıq əleyhinə törədilmiş qəddar bir cinayətdir. Xocalı həm milli yaddaşın, həm də ədalət tələb edən səsin simvoluna çevrilmişdir.

O gecə şəhər Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alınmışdı. Şəhərin sakinləri – qadınlar, uşaqlar və yaşlılar – çıxış yolu axtarırdılar. Qarlı və şaxtalı gecədə şəhəri tərk etməyə çalışan sakinlər amansız güllə atəşinə tutuldu. 613 nəfər qətlə yetirildi, yüzlərlə insan yaralandı, minlərlə insan əsir götürüldü. Dağıdılmış ailələr, yarımçıq qalmış həyat yolları, sönmüş ocaqlar – bunlar Xocalı faciəsinin dəhşətini göstərir.

Xocalı hadisəsi təsadüfi hərbi əməliyyat deyildi. Bu, əvvəlcədən planlaşdırılmış, mülki əhaliyə qarşı məqsədli həyata keçirilmiş qətliam idi. Beynəlxalq hüquq kobud şəkildə pozuldu, mülki əhali məqsədli şəkildə hədəfə alındı. İnsanların yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilməsi bu hadisəni soyqırımı kimi xarakterizə edir. Xocalı yalnız Azərbaycanın deyil, insanlıq tarixinin qara səhifələrindən biridir.

Faciədən sonra ölkəmiz çətin siyasi və hərbi vəziyyətlə üz-üzə idi. Lakin xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Xocalı hadisəsinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verilməsini təmin etdi. Onun təşəbbüsü ilə Milli Məclis Xocalı faciəsini soyqırımı kimi tanıdı. Heydər Əliyev daim vurğulayırdı ki, bu cinayət unudulmamalı, həqiqətlər beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmalı və günahkarlar layiqli cəzasını almalıdır. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində Xocalı mövzusu dövlət siyasətinin prioritet məsələsinə çevrildi.

Bu siyasi xətt bu gün də uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq aləmdə tanıdılması üçün ardıcıl fəaliyyət göstərir. Müxtəlif ölkələrdə anım tədbirləri keçirilir, beynəlxalq təşkilatlar qarşısında Xocalı faciəsinin soyqırımı kimi tanınması üçün təşəbbüslər irəli sürülür. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bəyan edib ki, Xocalı qurbanlarının xatirəsi daim uca tutulacaq və onların qanı yerdə qalmayacaqdır.  

2020-ci ildə başa çatan Vətən müharibəsi Azərbaycanın tarixi ədalətini bərpa etməsi ilə nəticələndi. İşğal altında olan torpaqlar azad edildi, ərazi bütövlüyümüz təmin olundu. Bu Qələbə yalnız hərbi uğur deyil, həm də milli qürur və ləyaqətin təntənəsi idi. Xocalı şəhidlərinin ruhu qarşısında borcumuzun bir hissəsi yerinə yetirildi. Azərbaycan xalqı göstərdi ki, o, heç vaxt işğal və ədalətsizliklə barışmayacaq.

Azad edilmiş ərazilərdə geniş quruculuq və bərpa işləri aparılır. Dağıdılmış şəhər və kəndlər yenidən tikilir, yollar çəkilir, sosial obyektlər inşa olunur. Məqsəd yalnız fiziki infrastrukturun bərpası deyil, həm də insanların doğma yurdlarına qayıdışını təmin etməkdir. Hər yeni tikilən bina, hər çəkilən yol gələcəyə inamın simvoludur. Xocalının yenidən dirçəldilməsi milli iradənin və dövlət gücünün parlaq göstəricisidir.

Xocalı faciəsi xalqımızı sarsıtsa da, onu qırıla bilmədi. Əksinə, bu hadisə milli birliyi daha da möhkəmləndirdi. Xalq dövlətçilik ətrafında sıx birləşdi, güclü ordu quruculuğu prioritetə çevrildi. Bu gün Azərbaycan regionun aparıcı dövlətlərindən biri kimi öz müstəqil siyasətini davam etdirir.

Hər il fevral ayında ölkəmizdə və dünyanın müxtəlif yerlərində Xocalı qurbanlarının xatirəsi ehtiramla yad edilir. Məktəblərdə, ali təhsil müəssisələrində və dövlət qurumlarında tədbirlər keçirilir, gənc nəsil bu tarixi öyrənir və yaddaşını gələcəyə daşıyır. Çünki unudulmuş tarix təkrar ola bilər, lakin yaddaş həm ədalətin, həm də gələcəyin təminatıdır.

Xocalı artıq sadəcə bir şəhər deyil. O, xalqımızın qan yaddaşı, həm ağrının, həm də qürurun simvoludur. Şəhidlərin səssiz harayı illər keçsə də susmur və ədalət tələb edir. Azərbaycan xalqı isə bu ədalətin tam bərpasına qədər mübarizəsini davam etdirəcəkdir. Xocalı bizim qan yaddaşımızdır və bu yaddaş yaşadıqca həqiqət də yaşayacaqdır.

Hazırladı: Fərid Faiqoğlu

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü