Trampdan Netanyahuya sərt xəbərdarlıq - “Tezliklə tək qalacaqsan”

ABŞ Prezidenti Donald Tramp son 24 saat ərzində İsrail və İran arasında yenidən alovlanan qarşıdurmanın genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsinin qarşısını almağa çalışıb. Buna baxmayaraq, bölgədə gərginlik hələ də yüksək olaraq qalır.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə “Axios”un yaydığı məlumatda bildirilir.

Qeyd edilib ki, Tramp bazar ertəsi günü həm İsrailə, həm də İrana təzyiq göstərərək, tərəfləri uçurumun kənarından geri çəkməyə nail olub: “Lakin bunun nə qədər davam edəcəyi qeyri-müəyyəndir.

ABŞ Prezidenti bir tərəfdən İsrailin İranın raket hücumuna cavab vermək istəyini anlayırdı, digər tərəfdən isə belə bir addımın bölgəni yenidən genişmiqyaslı müharibəyə sürükləyəcəyindən ehtiyat edirdi”, - nəşr yazır.

Tramp “Axios”a müsahibəsində bildirib ki, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahuya İranla müharibəni yenidən alovlandıracağı təqdirdə ABŞ-nin yanında olmayacağı barədə xəbərdarlıq edib: “Mən dedim ki, “Bibi, ehtiyatlı ol, yoxsa tezliklə tək qalacaqsan”.

Məlumata görə, gərginliyin artmasına səbəb bazar günü İsrailin Beyrutda “Hizbullah”a məxsus hədəfə endirdiyi zərbə olub. İsrail tərəfi hücum barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığını (CENTCOM) məlumatlandırsa da, Ağ Evə öncədən xəbər verməyib. Bu isə Tramp administrasiyasında narazılıq yaradıb.

Həmin hücumdan sonra İran İsrailə raket zərbələri endirib. Qarşılıqlı hücumlar qısa müddətdə genişlənərək, regionu yeni müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub.

Mənbələrin sözlərinə görə, Tramp bazar günü axşam Netanyahu ilə telefon danışığında İsraili cavab zərbələrindən çəkinməyə çağırıb. ABŞ rəsmiləri həmin söhbəti əvvəlki gərgin telefon danışığından daha sakit və konstruktiv kimi xarakterizə ediblər.

Netanyahu isə İranın hücumuna cavab verilməməsinin həm İsrail, həm də ABŞ üçün zəiflik görüntüsü yaradacağını bildirib. O hesab edib ki, hərəkətsizlik Tehrana üstünlük qazandıra bilər.

Bununla belə, son qərar İsrail hökumətinin ixtiyarında qalıb. Netanyahu təhlükəsizlik və hərbi rəhbərliklə məsləhətləşmələrdən sonra cavab zərbələrinin davam etdirilməsi barədə Ağ Evi məlumatlandırıb.

Tramp isə bildirib ki, İsrail planlaşdırılan əməliyyatlar barədə Vaşinqtona çox gec məlumat verib. ABŞ Prezidenti sonradan İsrailin hərbi əməliyyatlarının miqyasının məhdudlaşdırılmasına nail olduğunu deyib.

İsrailin İran ərazisində bir sıra strateji hədəflərə, o cümlədən, böyük neft-kimya obyektinə zərbələr endirməsi Tehranın yeni raket hücumlarına səbəb olub. Nəticədə bazar ertəsi səhəri qarşılıqlı hücumlar davam edib və vəziyyət ümumi müharibə həddinə qədər yaxınlaşıb.

ABŞ hərbi əməliyyatlarda iştirak etməsə də, amerikalı rəsmilərin sözlərinə görə, Vaşinqton İsrailə İran raketlərinin qarşısının alınmasında dəstək verib.

Tramp bildirib ki, son günlər regionun bir neçə ölkəsinin lideri onunla əlaqə saxlayaraq, Netanyahuya təzyiq göstərməsini istəyib. ABŞ Prezidenti həmçinin İran tərəfinin vasitəçilər üzərindən atəşkəsə hazır olduqlarını çatdırdığını deyib.

Məlumata görə, İsrail bazar ertəsi İran ərazisində daha genişmiqyaslı əməliyyatlara hazırlaşıb. Lakin Trampın Netanyahu ilə növbəti telefon danışığından sonra planlaşdırılan hücumların əhəmiyyətli hissəsi dayandırılıb.

ABŞ Prezidenti müsahibəsində İranla nüvə proqramı ətrafında razılaşmanın yaxın zamanda əldə oluna biləcəyini də iddia edib. Onun sözlərinə görə, bu saziş İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını alacaq.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf isə Trampın açıqlamalarının əvvəlki razılaşmalarla üst-üstə düşmədiyini bildirib və Vaşinqtona etimad göstərmədiklərini vurğulayıb.

ABŞ və İsrail mənbələri hesab edirlər ki, son hadisələr iki ölkənin strateji maraqları ilə yanaşı, Tramp və Netanyahunun siyasi məqsədlərinin də fərqli olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

“Netanyahu üçün müharibə siyasi həyatda qalma vasitəsidirsə, Tramp üçün siyasi uğur müharibənin başa çatdırılmasıdır”, - ABŞ rəsmilərindən biri deyib.