Azərbaycan Şahmat Federasiyasının prezidenti Mahir Məmmədov: 31 Mart – Xalqımızın qan yaddaşı və unudulmaz faciəsi

Azərbaycan xalqının tarixi qürur və faciə ilə zəngindir. Bu tarixdə həm qələbələr, həm də ağır sınaqlar vardır. 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü isə xalqımızın yaşadığı ən dəhşətli faciələrdən birini xatırladır. Hər il bu gün ölkəmizdə və dünya azərbaycanlıları arasında ehtiramla yad edilir. 31 Mart yalnız keçmişin faciəsi deyil, həm də milli yaddaşın, dövlətçiliyin və xalqın birliyinin simvoludur.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş vermiş hadisələrdə minlərlə günahsız azərbaycanlı amansızcasına qətlə yetirilmişdir. Bakı, Quba, Şamaxı, Qarabağ və digər bölgələrdə qadınlar, uşaqlar, yaşlılar hədəf alınmış, kəndlər yerlə-yeksan edilmişdir. İnsanlığa sığmayan bu vəhşiliklərin nəticəsi olaraq yüz minlərlə azərbaycanlı öz yurd-yuvasından ayrı düşmüşdür. Tarixi sənədlər göstərir ki, bu faciə məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş, milli mənsubiyyətinə görə insanlara qarşı qətllər törədilmişdir.

Xüsusilə Quba bölgəsində aşkar edilmiş kütləvi məzarlıqlar faciənin miqyasını açıq şəkildə göstərir. Şamaxı və Qarabağ bölgələrində isə kəndlər tamamilə dağıdılmış, əhali kütləvi qırğınlara məruz qalmışdır. Bu hadisələr təkcə Azərbaycan xalqına deyil, bütün bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayətlər kimi qiymətləndirilməlidir.

Uzun illər ərzində bu həqiqətlər sovet dövründə gizlədilmiş, xalqımızın haqq etdiyi ədalət təmin olunmamışdır. Lakin müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan bu qanlı səhifəni araşdırmaq, arxiv materiallarını toplamaq və dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq imkanına malik olmuşdur.

Bu sahədə ən böyük təşəbbüslərdən biri Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən atılmışdır. 1998-ci ildə imzalanmış fərmanla 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü rəsmi olaraq təsis edilmişdir. Bu qərar yalnız tarixi həqiqətin tanınması deyil, eyni zamanda milli yaddaşın qorunması baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ulu Öndər Heydər Əliyev soyqırımı faktlarının araşdırılması, arxivlərin öyrənilməsi və elmi cəhətdən qiymətləndirilməsi istiqamətində geniş işlər aparmışdır.

Bu gün Prezident İlham Əliyev bu siyasəti uğurla davam etdirir. Prezident İlham Əliyev tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və ədalətin bərpası istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirir. Onun rəhbərliyi ilə Azərbaycan beynəlxalq müstəvidə öz mövqeyini möhkəmləndirmiş və 31 Mart soyqırımı ilə bağlı faktlar dünyaya çatdırılmışdır.

Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə müxtəlif ölkələrdə keçirilən sərgilər, konfranslar və elmi tədbirlər 31 Mart hadisələrini daha geniş auditoriyaya tanıtmağa xidmət edir. Diaspor təşkilatları da bu işdə fəal iştirak edir, dünya ictimaiyyətinə Azərbaycan həqiqətlərini çatdırır.

31 Mart həm də xalqımıza bir dərsdir. Bu faciə göstərir ki, milli birlik, dövlətin gücü və tarixi yaddaşın qorunması hər zaman qorunmalıdır. Azərbaycan xalqı bu ağır sınaqlardan nəticə çıxarmış, müstəqil dövlətini qurmuş və bu gün regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrilmişdir.

Hazırda Azərbaycan güclü iqtisadiyyata, möhkəm siyasi sabitliyə və qüdrətli orduya malikdir. Bu nailiyyətlər Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu siyasətin nəticəsidir. Ölkəmiz regionda və beynəlxalq səviyyədə söz sahibi olan dövlətə çevrilmişdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü hər il dərin ehtiramla qeyd olunur. Bu gün münasibətilə keçirilən anım tədbirləri, elmi konfranslar, sərgilər və müxtəlif layihələr şəhidlərin xatirəsini yad etməyə xidmət edir. Həmçinin gənc nəslə tarixi həqiqətlərin çatdırılması milli yaddaşın qorunmasına və vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsinə xidmət edir.

Bu gün həm də dünya ictimaiyyətinə bir mesajdır: insanlığa qarşı törədilmiş cinayətlər unudulmamalı, onlara hüquqi və siyasi qiymət verilməlidir. Azərbaycan xalqı bu faciəni unutmur və unutmamalıdır. Onun tanıdılması istiqamətində fəaliyyət davam etdiriləcəkdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xalqımızın tarixində silinməz iz buraxmış faciə olmaqla yanaşı, milli birliyin, mübarizə ruhunun və ədalət uğrunda mübarizənin simvoludur. Tarixi yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması hər bir azərbaycanlının vətəndaşlıq borcudur. Unudulmayan tarix isə xalqın gələcəyinin ən möhkəm təminatıdır.

Mahir Məmmədov

Azərbaycan Şahmat Federasiyasının prezidenti və 

FIDE – Beynəlxalq Şahmat Federasiyasının vitse-prezidenti

Hazırladı: Fərid Faiqoğlu