Taleh Məmmədov: 31 Mart – tariximizin unudulmaz faciəsi və milli yaddaşımızın sınağı

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində həm şanlı qələbələr, həm də faciəvi hadisələr mühüm yer tutur. Bu faciələr içərisində 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Bu tarix xalqımıza qarşı törədilmiş kütləvi qırğınların, insanlığa sığmayan vəhşiliklərin və ağır cinayətlərin xatirəsini yaşadır. Hər il qeyd olunan bu gün həm də milli yaddaşın qorunması və tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən hadisələr Azərbaycan xalqına qarşı planlı şəkildə həyata keçirilmiş soyqırımı siyasətinin bariz nümunəsidir. Həmin dövrdə Bakı şəhərində, eləcə də Şamaxı, Quba, Qarabağ, Lənkəran, Salyan və digər bölgələrdə minlərlə azərbaycanlı yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilmişdir. Bu hadisələr zamanı qadınlar, uşaqlar və qocalar xüsusi qəddarlıqla öldürülmüş, yaşayış məntəqələri yandırılmış, tarixi və dini abidələr dağıdılmışdır.

Xüsusilə Quba bölgəsində aşkar edilmiş kütləvi məzarlıqlar bu faciənin miqyasını və dəhşətini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Şamaxıda yüzlərlə kənd yerlə-yeksan edilmiş, Qarabağ və ətraf ərazilərdə əhali ağır qırğınlara məruz qalmışdır. Bu hadisələr təkcə Azərbaycan xalqına qarşı deyil, bütövlükdə insanlığa qarşı törədilmiş cinayətlər kimi qiymətləndirilməlidir.

Təəssüf ki, uzun illər ərzində bu həqiqətlər gizlədilmiş, sovet dövründə bu hadisələrə obyektiv qiymət verilməmişdir. Azərbaycan xalqı yalnız müstəqillik əldə etdikdən sonra öz tarixinin bu acı səhifələrini araşdırmaq və dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq imkanı qazanmışdır.

Bu istiqamətdə ən mühüm addımlardan biri Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən atılmışdır. 1998-ci ildə imzalanmış fərmanla 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü rəsmən təsis edilmişdir. Bu qərar milli yaddaşın bərpası və tarixi ədalətin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə soyqırımı faktlarının araşdırılması, arxiv materiallarının toplanması və elmi əsaslarla öyrənilməsi istiqamətində geniş işlər aparılmışdır.

Bu gün həmin siyasət uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz beynəlxalq arenada öz mövqeyini daha da möhkəmləndirmiş, tarixi həqiqətlərin tanıdılması istiqamətində mühüm uğurlar əldə etmişdir.

Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə müxtəlif ölkələrdə keçirilən konfranslar, sərgilər və anım tədbirləri 31 Mart soyqırımı haqqında həqiqətlərin geniş auditoriyaya çatdırılmasına xidmət edir. Bu tədbirlər vasitəsilə dünya ictimaiyyəti Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bu faciə barədə daha dolğun məlumat əldə edir. Eyni zamanda, diaspor təşkilatlarının fəaliyyəti də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.

31 Mart soyqırımı yalnız keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün mühüm dərs kimi qiymətləndirilməlidir. Bu hadisələr göstərir ki, milli birliyin qorunması, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi və tarixi yaddaşın yaşadılması hər bir xalq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan xalqı bu ağır sınaqlardan keçərək daha da güclənmiş, müstəqil dövlətini qurmuş və bu gün regionun aparıcı ölkələrindən birinə çevrilmişdir.

Bu gün Azərbaycan güclü iqtisadiyyata, möhkəm siyasi sabitliyə və qüdrətli orduya malikdir. Bu nailiyyətlər Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu siyasətin nəticəsidir. Onun rəhbərliyi ilə ölkəmiz yalnız regionda deyil, beynəlxalq müstəvidə də söz sahibi olan dövlətə çevrilmişdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü hər il ölkəmizdə dərin ehtiramla qeyd olunur. Bu gün münasibətilə keçirilən anım tədbirləri, elmi konfranslar və müxtəlif layihələr vasitəsilə şəhidlərin xatirəsi yad edilir, gənc nəslə tariximizin bu acı səhifələri haqqında ətraflı məlumat verilir. Bu isə milli yaddaşın qorunmasına və vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsinə xidmət edir.

Eyni zamanda, bu gün dünya ictimaiyyətinə bir çağırışdır: insanlığa qarşı törədilmiş cinayətlər unudulmamalı, onlara hüquqi və siyasi qiymət verilməlidir. Azərbaycan xalqı bu faciəni heç vaxt unutmayacaq və onun tanıdılması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəkdir.

31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü xalqımızın tarixində silinməz iz buraxmış faciə olmaqla yanaşı, milli birliyin, mübarizə ruhunun və ədalət uğrunda mübarizənin simvoludur. Tarixi yaddaşımızı qorumaq, bu həqiqətləri gələcək nəsillərə çatdırmaq hər birimizin borcudur. Unudulmayan tarix isə xalqın gələcəyinin ən möhkəm təminatıdır.

"Shirvan Operating Company LTD" Şirkətinin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri:

Məmmədov Taleh Mirkərəm oğlu