15 İyun – Milli Qurtuluş Günü: Xilasın başlanğıcı, yüksəlişin təməli

Tariyel Əkbərov

Bakı şəhəri 3 nömrəli Respublika xüsusi internat məktəbin direktoru

Hər bir xalqın tarixində dönüş yaradan, taleyin axarını dəyişən və gələcəyə gedən yola istiqamət verən günlər olur. Azərbaycan xalqı üçün belə əlamətdar günlərdən biri 15 İyundur – Milli Qurtuluş Günü. Bu tarix yalnız dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələsi deyil, həm də xalqın öz iradəsinə sahib çıxaraq azadlığını, müstəqilliyini və gələcəyini qorumaq əzminin simvoludur.

Azərbaycan müstəqilliyini 1991-ci ildə bərpa etsə də, həmin dövr dərin siyasi, hərbi və iqtisadi böhranla müşayiət olundu. Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Qarabağ münaqişəsi daha da şiddətlənmiş, ölkə torpaqlarının əhəmiyyətli hissəsi işğal altına düşmüş, minlərlə insan qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur olmuşdu. Daxildə isə hakimiyyət uğrunda çəkişmələr, bacarıqsız idarəetmə və sabitsizlik xalqın ümidsizliyini artırırdı.

Ən təhlükəli məqam isə dövlət institutlarının tənəzzülü idi. Orduda parçalanma, bölgələrdə separatizm meyilləri, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi artıq Azərbaycanın dövlət kimi mövcudluğunu sual altına almışdı. 1993-cü ilin iyun ayında Gəncə hadisələri, siyasi rəhbərliyin çaşqın davranışı vəziyyəti daha da kritikləşdirmişdi.

Belə bir şəraitdə xalq, ziyalılar və siyasi xadimlər çıxış yolunu yalnız bir şəxsdə – böyük dövlət xadimi Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışında gördülər. Ulu Öndərin siyasi təcrübəsi, idarəçilik bacarığı və xalq içində qazandığı etimad onu Azərbaycan üçün tək ümidə çevirmişdi. O dövrdə Naxçıvan Ali Məclisinin sədri olan Heydər Əliyev xalqın dəvətini qəbul etdi və 9 iyunda Bakıya gəldi. 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi ilə faktiki olaraq ölkənin rəhbərliyini üzərinə götürdü.

Bu gün tarixə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu. Bu, sadəcə bir vəzifə dəyişikliyi deyildi – bu, xalqın öz liderinə qayıdışı, dövlətin öz ayaqları üzərində durmağa başlaması, Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən xilas olması idi.

Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə Azərbaycan yeni bir mərhələyə qədəm qoydu. İlk növbədə hüquq və qanunçuluq bərqərar edildi. Qanunsuz silahlı birləşmələr ləğv olundu, dövlət strukturları vahid mərkəzdən idarə olunmağa başlandı, ordu quruculuğuna start verildi. Ən əsası isə xalqın içində dövlətə və gələcəyə inam yenidən formalaşdı.

1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul olunan Konstitusiya Azərbaycanın hüquqi dövlət kimi inkişafına əsas yaratdı. Prezidentlik institutunun formalaşması, parlament sisteminin bərqərar edilməsi, məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyi kimi əsas prinsiplər həmin dövrdə qoyuldu.

Ulu Öndər siyasi sabitliklə yanaşı iqtisadi müstəqilliyin də təmin olunmasını prioritet vəzifə kimi qarşıya qoydu. 1994-cü ilin sentyabrında imzalanan “Əsrin müqaviləsi” ilə Azərbaycanın neft ehtiyatları dünya bazarına çıxarıldı. Bu müqavilə Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi inteqrasiyasının əsasını qoydu, ölkəyə milyardlarla xarici investisiyanın axınını təmin etdi.

Bunun nəticəsində yeni yollar, zavodlar, məktəblər, xəstəxanalar tikildi, əhalinin sosial rifahı yüksəldi, yoxsulluq azaldı. Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyi gücləndikcə, siyasi manevr imkanları da genişləndi. Qısa müddətdə Azərbaycan regionun lider ölkəsinə çevrildi.

15 İyun təkcə siyasi dönüş deyil, həm də xalqla liderin birliyinin simvoludur. Xalq öz iradəsini ifadə etdi, lider isə bu etimada sadiq qaldı. Heydər Əliyev xalqa xidmət etməyi öz həyat amalına çevirdi. Onun “Mən fəxr edirəm ki, azərbaycanlıyam!” ifadəsi hər bir vətəndaşın qürur mənbəyinə çevrildi.

Bu gün həmin liderlik ənənəsi Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Xalqın rifahı, dövlətin gücləndirilməsi və müstəqil siyasətin davam etdirilməsi bu birliyin təzahürüdür. 44 günlük Vətən müharibəsində xalq-lider-ordu birliyi Azərbaycanın tarixi Zəfərini təmin etdi. Bu birliyin kökləri isə 15 İyunda formalaşmışdır.

Milli Qurtuluş Günü yalnız keçmişin xatirəsi deyil, bu günün və gələcəyin bələdçisidir. Çünki bu tarix bizə öyrədir ki:

Sabitlik olmadan inkişaf mümkün deyil;

Güclü liderlik dövlətin dirçəlişində əsas faktordur;

Xalq birliyi və milli həmrəylik qələbəyə aparan yoldur;

Qanunçuluq və siyasi uzaqgörənlik böhrandan çıxış yoludur.

Azərbaycan bu gün regionun aparıcı dövlətlərindən biridir. Qlobal enerji layihələrinin iştirakçısı, beynəlxalq arenada söz sahibi, qalib dövlət statusu məhz 1993-cü ildən başlanan strateji xəttin nəticəsidir.

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan tarixinin təkcə qurtuluş yox, həm də yüksəliş tarixi kimi yadda qalır. Bu gün xalqın iradəsi ilə, uzaqgörən liderin qətiyyəti ilə formalaşmış, sabaha inamla baxan bir millətin bayramıdır.

Bu gün azad və müstəqil, güclü və qalib Azərbaycan varsa, onun təməli 15 iyun 1993-cü ildə qoyulub.

Milli Qurtuluş Günü hər bir vətəndaşın yaddaşında dövlətə sədaqət, xalqa xidmət və gələcəyə inam günü kimi əbədi yaşayacaq.