İsmayıl Zalovla müsahibə: “Hüquqların müdafiəsi ilə yanaşı, insanları barışdırmaq da mühüm missiyamızdır”

ARHD MEDİA İnformasiya Agentliyinin Baş redaktorunun köməkçisi Ramil Abışovun beynəlxalq hüquq müdafiəçisi İsmayıl Zalovla müsahibəsi

İnsan hüquqlarının müdafiəsi, ədalətin təmin olunması və vətəndaşların üzləşdikləri hüquqi problemlərin həllinə dəstək göstərilməsi cəmiyyət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəzən hüquqi mübahisələrin həlli yalnız qanunları bilməkdən deyil, insanları dinləməkdən, tərəflər arasında qarşılıqlı anlaşma yaratmaqdan və onları ortaq razılığa gətirmək bacarığından da asılı olur.

Bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən İnsan Hüquqları Müdafiəsi — Defending Human Rights şirkətinin rəhbəri, beynəlxalq hüquq müdafiəçisi İsmayıl Zalovla söhbətimizdə hüquqi müdafiənin əhəmiyyəti, ailə mübahisələrinin sülh yolu ilə həlli və insan amilinin hüquqi fəaliyyətdəki rolu barədə danışdıq.

Müsahibə zamanı diqqətimizi çəkən məsələlərdən biri İsraildə uzun illər yaşayan bacı-qardaş arasında miras əmlakının bölüşdürülməsi ilə bağlı yaranmış mübahisənin İsmayıl Zalovun dəstəyi nəticəsində qarşılıqlı razılıq əsasında həll olunması oldu.

İsraildən Azərbaycana hüquqi dəstək üçün müraciət

Ramil Abışov: İsmayıl müəllim, bizə məlum olub ki, uzun illərdir İsraildə yaşayan bir bacı-qardaş arasında miras əmlakının bölüşdürülməsi ilə bağlı mübahisə yaranıb və onlar problemin həlli üçün Azərbaycana gələrək sizə müraciət ediblər. Bu məsələ necə həll olundu?

İsmayıl Zalov: Bəli, belə bir məsələ ilə bağlı bizə müraciət edilmişdi. Atalarının vəfatından sonra miras əmlakının bölüşdürülməsi ilə bağlı aralarında fikir ayrılığı yaranmışdı. Ananın sağ olduğu bu ailədə problemin həlli üçün hər iki tərəfin hüquqlarının nəzərə alınması və qarşılıqlı razılığın əldə olunması vacib idi.

Mən də çalışdım ki, tərəfləri dinləyim, onların mövqelərini öyrənim və ortaq bir həll yolu tapaq. Sevindirici haldır ki, tərəflər arasında anlaşma əldə olundu. Razılaşma notariat sənədləri ilə rəsmiləşdirildi və məsələ məhkəməyə çatmadan həllini tapdı. Mənim üçün əsas olan insanların probleminin həll olunması və tərəflərin razılığa gəlməsi idi.

“Əsas məqsədimiz mübahisəni böyütmək deyil, həll yolunu tapmaqdır”

Ramil Abışov: İsmayıl müəllim, ailə mübahisələri çox vaxt həssas xarakter daşıyır. Sizcə, belə məsələlərdə hüquqi biliklə yanaşı, insan amili nə dərəcədə vacibdir?

İsmayıl Zalov: İnsan amili çox vacibdir. Çünki söhbət ailədən, doğmalardan gedəndə məsələ təkcə əmlakla bitmir. Bəzən bir anlaşılmazlıq illərlə davam edən incikliyə səbəb ola bilər. Ona görə də belə məsələlərdə hər iki tərəfi dinləmək, onları başa düşmək və qanun çərçivəsində razılıq əldə etməyə çalışmaq lazımdır.

Əlbəttə, hər kəsin öz hüququ var və bu hüquqlar qorunmalıdır. Amma tərəflər razılığa gələ bilirlərsə, məncə, bu fürsətdən istifadə etmək lazımdır. Əsas məqsəd mübahisəni böyütmək deyil, problemi qanuni və ədalətli şəkildə həll etməkdir.

Hüquqların müdafiəsi və barışıq mədəniyyəti

Ramil Abışov: Sizin rəhbərlik etdiyiniz İnsan Hüquqları Müdafiəsi — Defending Human Rights şirkətinin fəaliyyətində hansı prinsiplər əsas götürülür?

İsmayıl Zalov: Bizim üçün insan hüquqlarına hörmət, qanunçuluq və müraciət edən şəxslərə məsuliyyətlə yanaşmaq çox vacibdir. Hər bir insanın öz hüquqlarını bilməsi və hüquqları ilə bağlı problem yarananda dəstək ala bilməsi önəmlidir.

Bizə müraciət edən insanların problemlərinə diqqətlə yanaşmağa çalışırıq. Bəzən insanın sadəcə onu dinləyən, problemini anlamağa çalışan birinə ehtiyacı olur. Əlbəttə, hər məsələni eyni qaydada həll etmək mümkün deyil. Ancaq qanun imkan verirsə və tərəflər razıdırsa, mübahisənin sülh yolu ilə həlli yaxşı nəticə verə bilər. Bu, həm vaxta qənaət edir, həm də insanların əlavə gərginlik yaşamasının qarşısını alır.

“Ən böyük məmnuniyyət insanların probleminin həllinə töhfə verməkdir”

Ramil Abışov: İsmayıl müəllim, sonda insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində fəaliyyət göstərən şəxslərə və hüquqi problemlərlə üzləşən vətəndaşlara nə demək istərdiniz?

İsmayıl Zalov: İnsanlara tövsiyəm odur ki, hüquqlarını bilsinlər və problemlərini qanuni yollarla həll etməyə çalışsınlar. Bəzən insanlar əsəbi vəziyyətdə düzgün qərar verə bilmirlər və mübahisə daha da böyüyür. Halbuki bir-birini dinləməklə və hüquqi dəstək almaqla çıxış yolu tapmaq mümkündür.

Hüquq müdafiəsi məsuliyyətli işdir. İnsanların müraciətlərinə ciddi yanaşmaq, onların hüquqlarının qorunmasına çalışmaq lazımdır. Mənim üçün ən böyük məmnuniyyət insanların probleminin həllinə kömək etmək, tərəflər arasında anlaşmanın yaranmasını görməkdir. İstəyimiz odur ki, insanlar hüquqi problemlərlə üzləşəndə çarəsiz qalmasınlar və qanun çərçivəsində düzgün həll yolu tapa bilsinlər.

Jurnalist qeydi: Hüquqi müdafiədə insan amilinin əhəmiyyəti

İsmayıl Zalovla apardığımız söhbət bir daha göstərdi ki, hüquqi fəaliyyət yalnız qanunvericiliyi bilmək və insanların hüquqlarını müdafiə etməklə məhdudlaşmır. İnsanları dinləmək, tərəflər arasında anlaşma yaratmaq və mübahisələrin qanuni əsaslarla həllinə kömək etmək də bu fəaliyyətin mühüm istiqamətlərindəndir.

İsraildə uzun illər yaşayan bacı-qardaş arasında miras bölgüsü ilə bağlı yaranmış mübahisənin qarşılıqlı razılıq və notariat sənədləri əsasında həll olunması bu yanaşmanın konkret nümunəsidir. Tərəflərin razılığa gəlməsi məsələnin məhkəməyə çatmadan həllinə imkan yaradıb.

İsmayıl Zalovun fikirlərindən aydın olur ki, hüquqi yardımın əhəmiyyəti insanların hüquqlarını qorumaqla yanaşı, onların problemlərinin həllinə dəstək göstərməkdən və mümkün olduqda qarşılıqlı anlaşmaya şərait yaratmaqdan ibarətdir.

Hüquq insanları müdafiə edir, qarşılıqlı anlaşma isə onları bir-birinə yaxınlaşdırır. Bəzən ən böyük uğur mübahisədə qalib gəlmək deyil, insanları razılığa gətirmək və ailə münasibətlərinin qorunmasına töhfə verməkdir.

Müsahibəni apardı: Ramil Abışov

ARHD MEDİA İnformasiya Agentliyinin Baş redaktorunun köməkçisi